ആറ്റുകാൽ ഭഗവതി ക്ഷേത്രംAttukal Bhagavathy Temple

തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് കിള്ളിയാറിന്റെ തീരത്തിനടുത്താണ് നഗരം സ്നേഹത്തോടെ ‘ആറ്റുകാലമ്മ’ എന്നു വിളിക്കുന്ന ദേവിയുടെ ക്ഷേത്രം. ഭദ്രകാളിയായി ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ദേവിയെ തമിഴ് ഇതിഹാസമായ ചിലപ്പതികാരത്തിലെ നായിക കണ്ണകിയായും ഭക്തർ കാണുന്നു – മക്കളെ കാക്കുകയും അനീതിക്കെതിരെ നിലകൊള്ളുകയും ചെയ്യുന്ന അമ്മ.

ലക്ഷക്കണക്കിന് സ്ത്രീകൾ കിലോമീറ്ററുകളോളം നീളുന്ന വഴിയോരങ്ങളിലും മുറ്റങ്ങളിലും മൈതാനങ്ങളിലും മൺകലങ്ങളിൽ ദേവിക്ക് പൊങ്കാലയിടുന്ന ആറ്റുകാൽ പൊങ്കാലയിലൂടെയാണ് ക്ഷേത്രം ലോകപ്രശസ്തമായത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ‘സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമല’ എന്നും ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. ഉത്സവകാലത്തിനു പുറത്ത്, കുടുംബത്തിന്റെ ആരോഗ്യത്തിനും ഐശ്വര്യത്തിനുമായി ഭക്തർ പ്രാർത്ഥിക്കാനെത്തുന്ന, തിരക്കുള്ളതെങ്കിലും ആത്മബന്ധം തോന്നുന്ന ഒരു ക്ഷേത്രമാണിത്.

Attukal Bhagavathy Temple, near the bank of the Killi river in the south of Thiruvananthapuram, is the home of the Devi whom the city lovingly calls Attukal Amma. She is worshipped as Bhadrakali and is widely identified with Kannaki, the heroine of the Tamil epic Chilappathikaram – a mother who protects her children and stands up against injustice.

The temple is known around the world for Attukal Pongala, when lakhs of women cook a sweet offering for the goddess in clay pots along the streets, yards and open grounds for kilometres around. Because of this it is often described as a women's Sabarimala. Outside the festival it is a busy yet homely shrine where people come to pray for their families' health and happiness.

മുല്ലവീട്ടിൽ തറവാട്ടിലെ കാരണവർ കിള്ളിയാറ്റിൽ കുളിക്കുമ്പോൾ ഒരു ബാലിക അക്കരെ കടത്തിത്തരാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടുവെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. അദ്ദേഹം അവളെ അക്കരെയെത്തിച്ച് വീട്ടിലേക്ക് കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി; എന്നാൽ വീട്ടുകാർ സൽക്കരിക്കും മുമ്പേ ബാലിക അപ്രത്യക്ഷയായി. അന്നു രാത്രി സ്വപ്നത്തിൽ ദേവി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട്, താൻ അടയാളപ്പെടുത്തുന്ന സ്ഥലത്ത് അടുത്തുള്ള കാവിൽ തന്നെ കുടിയിരുത്തണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു. പിറ്റേന്ന് രാവിലെ അവിടെ നിലത്ത് മൂന്ന് വരകൾ കണ്ടു; അവിടെ ഉയർന്ന ചെറിയ ശ്രീകോവിലാണ് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തുടക്കം.

ആറ്റുകാലിനെ കണ്ണകിയുമായും ഭക്തർ ബന്ധപ്പെടുത്തുന്നു. ഭർത്താവ് കോവലനെ അന്യായമായി വധിച്ചതിന്റെ ദുഃഖത്തിലും രോഷത്തിലും മധുര ചുട്ടെരിച്ച ശേഷം കൊടുങ്ങല്ലൂരിലേക്കുള്ള യാത്രയിൽ കണ്ണകി ആറ്റുകാലിൽ വിശ്രമിച്ചുവെന്നാണ് വിശ്വാസം. ഉത്സവാരംഭത്തിലെ കാപ്പുകെട്ടോടെ തുടങ്ങുന്ന തോറ്റംപാട്ട് എല്ലാ വർഷവും ആ കഥ പാടിപ്പറയുന്നു; ഒമ്പതാം നാളിലെ പൊങ്കാല പാണ്ഡ്യരാജാവിന്മേലുള്ള ദേവിയുടെ വിജയത്തിന്റെ ആഘോഷമാണെന്നും പറയപ്പെടുന്നു.

കാളി, പാർവ്വതി, ശിവൻ, മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ദശാവതാരങ്ങൾ എന്നിവയുടെ കേരള-തമിഴ് ശൈലികൾ ഇടകലർന്ന ശില്പങ്ങളോടെ പഴയ കാവ് ഇന്ന് വലിയൊരു ക്ഷേത്രസമുച്ചയമായി വളർന്നിരിക്കുന്നു. ആറ്റുകാൽ ഭഗവതി ക്ഷേത്ര ട്രസ്റ്റിനാണ് ഭരണം; വിദ്യാഭ്യാസ-ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തനങ്ങളും ട്രസ്റ്റ് നടത്തുന്നു. മതപരമായ ചടങ്ങിനായുള്ള ഏറ്റവും വലിയ സ്ത്രീസംഗമമായി ആറ്റുകാൽ പൊങ്കാല ഗിന്നസ് ലോക റെക്കോർഡിൽ ഇടം നേടിയിട്ടുണ്ട്.

The story goes that an elder of the Mullaveettil family was bathing in the Killi river when a young girl asked him to help her across. He carried her over and brought her home, but she vanished before the family could look after her. That night the goddess appeared to him in a dream and asked to be installed in the sacred grove nearby, at a spot she would mark. In the morning he found three lines drawn on the ground there, and a small shrine was raised – the beginning of the temple.

Devotees also link Attukal with Kannaki. After burning Madurai in grief and anger over the unjust execution of her husband Kovalan, she is said to have rested at Attukal on her way to Kodungallur. Every year the Thottampattu songs, begun when the goddess is ritually ‘bound’ in the Kappukettu ceremony at the start of the festival, retell her story, and the Pongala on the ninth day is said to celebrate her victory over the Pandya king.

The grove shrine has grown into a large temple complex whose carvings – of Kali, Parvathi, Shiva and the ten avatars of Vishnu – mix Kerala and Tamil styles. It is managed by the Attukal Bhagavathy Temple Trust, which also runs educational and charitable work. Attukal Pongala has been entered in the Guinness World Records as the largest gathering of women for a religious activity.